Oleh: Syaif Zhibond Matreghi*
Para’
tello bulân bule ta’ nyongop sakale e tanianna takanta.id, jhârâghânna
takanta.id ta’ nya’tanya’an anape bule
ma ta’ nyongop sakale. Bule nyangka jhârâghânna takanta.id pon loppa ka bule,
ka cakanca bân ka manossa se laen, polana se ekaenga’ sabbhân are pera’ reng
bini’ settong e bârâ’ dâjâ. Masse’e pon para’ dhâddhie lake bini. Mandhâr
lekkasa ongghu malle sekat jhâghâ dâri katedunganna, muang jhâuh kenangan pae’
se e dhina e temorra balai. Amiin
tello bulân bule ta’ nyongop sakale e tanianna takanta.id, jhârâghânna
takanta.id ta’ nya’tanya’an anape bule
ma ta’ nyongop sakale. Bule nyangka jhârâghânna takanta.id pon loppa ka bule,
ka cakanca bân ka manossa se laen, polana se ekaenga’ sabbhân are pera’ reng
bini’ settong e bârâ’ dâjâ. Masse’e pon para’ dhâddhie lake bini. Mandhâr
lekkasa ongghu malle sekat jhâghâ dâri katedunganna, muang jhâuh kenangan pae’
se e dhina e temorra balai. Amiin
By
the way, bâdâ adhât e tengah masyarakat Situbendheh se bule nyangka aneko bâgien
dâri adhât se bâdâ e madhure. Oreng Situbendhe temor biasa nyebbhut Nyabe’
Angin. Nyabe’ angin engghi rua salah settong adhât oreng se asan-bhisanana’a,
se biasana e molae bhereng bisan deri pihak lake’ adâtengi bhisan dâri pihak
bini’ kaangghui moghel oca’, mamaste careta san-bhisanan. Biasana ngebâ ghulâ bân
kopi, tojjhuenna kaangghui mamanis hubungan antara nak-kana’ lake’ bân nakkana’
bini’.
the way, bâdâ adhât e tengah masyarakat Situbendheh se bule nyangka aneko bâgien
dâri adhât se bâdâ e madhure. Oreng Situbendhe temor biasa nyebbhut Nyabe’
Angin. Nyabe’ angin engghi rua salah settong adhât oreng se asan-bhisanana’a,
se biasana e molae bhereng bisan deri pihak lake’ adâtengi bhisan dâri pihak
bini’ kaangghui moghel oca’, mamaste careta san-bhisanan. Biasana ngebâ ghulâ bân
kopi, tojjhuenna kaangghui mamanis hubungan antara nak-kana’ lake’ bân nakkana’
bini’.
Dâri
careta se bule kaolle dâri tan-teretan, bâdâ tello cara kaangghui nyabe’ angin.
Pertama, reng tua dâri nak-kana’ lake’ adâtengi langsung reng tua nak-kana’
bini’. Bâdâ se deteng pera’ kadue’en, eppak bik emma’na malolo. Bâdâ se dâtâng
sakeluarga, ngebe majhâdi’, kae, nyai, ponakan bân laenna. Se narema (bhisan
bini’) kadhâng coma kadue’en (eppa’-emma’), kadhâng benya’ oreng. Benya’ otabe
sakoni’na oreng se amaen bân senarema neko tergantung kabiasa’anna bân-sabbhân
dhisa, Kadhâng padâ, kadhâng tak padâ.
careta se bule kaolle dâri tan-teretan, bâdâ tello cara kaangghui nyabe’ angin.
Pertama, reng tua dâri nak-kana’ lake’ adâtengi langsung reng tua nak-kana’
bini’. Bâdâ se deteng pera’ kadue’en, eppak bik emma’na malolo. Bâdâ se dâtâng
sakeluarga, ngebe majhâdi’, kae, nyai, ponakan bân laenna. Se narema (bhisan
bini’) kadhâng coma kadue’en (eppa’-emma’), kadhâng benya’ oreng. Benya’ otabe
sakoni’na oreng se amaen bân senarema neko tergantung kabiasa’anna bân-sabbhân
dhisa, Kadhâng padâ, kadhâng tak padâ.
Nomer
due’, nyoro oreng ngarte kaangghui dhâddhi pangade’ madepa’ careta deri pihak
bisan lake’ ka bisan bini’. Oreng se e soro biasana epaghibei kopi bi’ ghule,
tojjhuenna kaangghui mamanis hubungan antara nak-kanak lake’ ben nak-kanak
bini’. Bâdâna pangade’ biasana rua polana bisan lake’ tak bisa nyator langsung
ka bisan bini’. Oreng nyabe’ angin neko kadhâng ghi’ ampo akembhengan ghâllu se
madepa’a maksod bân tojjhuen. Oreng se ta’ biasa akembhengan biasana ghigghu’
nyator, ater-enter ta’ etemmu ade’ budina. Kadheng mare e kacator, e ulang
ekacator pole. Bisan bini’ tagher posang maksod deri kadâtângnganna bisan
lake’. Nah, mon oreng se pon pengalaman dhâddhi pangade’, biasana pon lemma’
catorra, jhâjjhâr caretana bân langsong nyangke’ ka maksotta.
due’, nyoro oreng ngarte kaangghui dhâddhi pangade’ madepa’ careta deri pihak
bisan lake’ ka bisan bini’. Oreng se e soro biasana epaghibei kopi bi’ ghule,
tojjhuenna kaangghui mamanis hubungan antara nak-kanak lake’ ben nak-kanak
bini’. Bâdâna pangade’ biasana rua polana bisan lake’ tak bisa nyator langsung
ka bisan bini’. Oreng nyabe’ angin neko kadhâng ghi’ ampo akembhengan ghâllu se
madepa’a maksod bân tojjhuen. Oreng se ta’ biasa akembhengan biasana ghigghu’
nyator, ater-enter ta’ etemmu ade’ budina. Kadheng mare e kacator, e ulang
ekacator pole. Bisan bini’ tagher posang maksod deri kadâtângnganna bisan
lake’. Nah, mon oreng se pon pengalaman dhâddhi pangade’, biasana pon lemma’
catorra, jhâjjhâr caretana bân langsong nyangke’ ka maksotta.
Se
nomer tello’, nakkanak lake’ dâtâng langsung ka romana nak-kanak bini’, nemmui
langsung reng tuana se bini’. Madepa’ langsung maksod bân tojjhuen kadâtângnganna
ka romana râng bini’. Nak-kana’ lake’ se mara neko bisa ekoca’ bengalan. Polana
tak kabbhi nak-kanak lake’ bengal madepa’ niatanna ka reng tuana nakkanak
bini’. Bâdâ kadhâng bhuru nangale eppakna reng bini’ pon ngetter, sokona
ngetek, bâdâ se tagher apelluan padena se katemmu ka cobhâ. Ma’ tagher katemmua
toju’ kadue’en bik reng tuana reng bini’, nangale salerapan e lorong biasana
pon mancal, tako’Asella todus. Tape mon bâdâ se bengal langsung nemui reng
tuana se bini’ neko lakar ongghu-ongghu siap luar dâlâm, mental bân perasaan.
nomer tello’, nakkanak lake’ dâtâng langsung ka romana nak-kanak bini’, nemmui
langsung reng tuana se bini’. Madepa’ langsung maksod bân tojjhuen kadâtângnganna
ka romana râng bini’. Nak-kana’ lake’ se mara neko bisa ekoca’ bengalan. Polana
tak kabbhi nak-kanak lake’ bengal madepa’ niatanna ka reng tuana nakkanak
bini’. Bâdâ kadhâng bhuru nangale eppakna reng bini’ pon ngetter, sokona
ngetek, bâdâ se tagher apelluan padena se katemmu ka cobhâ. Ma’ tagher katemmua
toju’ kadue’en bik reng tuana reng bini’, nangale salerapan e lorong biasana
pon mancal, tako’Asella todus. Tape mon bâdâ se bengal langsung nemui reng
tuana se bini’ neko lakar ongghu-ongghu siap luar dâlâm, mental bân perasaan.
Oreng
se nyabe’ angin neko benni pas langsung etarema bhârâng bisan bini’. Mon sala
cator be-tabe tak ekasennengngi (etolak) bi’ bisan bini’, bisa-bisa mole ngebe
malo. Mangkana oreng se menta’a oreng gherua biasana bâdâ se ce’ pengitta,
sampe’ atanya bekto se teppa’ se kaluara deri bengko. Bâdâ se angghui pangade’
kiae raje sebisa madepa’ maksod ben tojjhuen sekaligus niatanna tak etolak. Se
lebbih helap, sampe’ entar ka dhukon ghellu nyare sarat ebekto mangkata ka
romana bisan bini’. Nape pole tak etarema, beh bisa posang reng bini’ se
ekakarep ecapo’ sarat deri pihak lake’. Mangkana cakna bebbele’enna reng kona,
mon bede reng minta neko tak olle e tolak, mon jhet tak senneng tarema ghellu,
mare gherua pa burung pas. Artena berri’ kasempatan oreng lake’ aniat bheghus,
mon e tengah parjhelenan tak cocok, bhuru paburung. Neko ebekto kal bhekalan se
emaksod.
se nyabe’ angin neko benni pas langsung etarema bhârâng bisan bini’. Mon sala
cator be-tabe tak ekasennengngi (etolak) bi’ bisan bini’, bisa-bisa mole ngebe
malo. Mangkana oreng se menta’a oreng gherua biasana bâdâ se ce’ pengitta,
sampe’ atanya bekto se teppa’ se kaluara deri bengko. Bâdâ se angghui pangade’
kiae raje sebisa madepa’ maksod ben tojjhuen sekaligus niatanna tak etolak. Se
lebbih helap, sampe’ entar ka dhukon ghellu nyare sarat ebekto mangkata ka
romana bisan bini’. Nape pole tak etarema, beh bisa posang reng bini’ se
ekakarep ecapo’ sarat deri pihak lake’. Mangkana cakna bebbele’enna reng kona,
mon bede reng minta neko tak olle e tolak, mon jhet tak senneng tarema ghellu,
mare gherua pa burung pas. Artena berri’ kasempatan oreng lake’ aniat bheghus,
mon e tengah parjhelenan tak cocok, bhuru paburung. Neko ebekto kal bhekalan se
emaksod.
Bâdâ
pappareghânna reng beto labeng :
pappareghânna reng beto labeng :
Lema
belles bulen pornama
belles bulen pornama
Bue
celo’ neko kosambhi
celo’ neko kosambhi
Maddhe
alek bule tarema
alek bule tarema
Pokok
ende’ emelliaghie kalambhi
ende’ emelliaghie kalambhi
Melle
raghi teppa’ ka ghule
raghi teppa’ ka ghule
E
kakana beddhei tobung
kakana beddhei tobung
Terema’aghi
tresnana bule
tresnana bule
Ate
kerrong tak bisa tedung
kerrong tak bisa tedung
Tinggalkan Balasan